آیا آمادهاید که به خاطرات گذشته برگردید و کلاس زیستشناسی دبیرستان خود را مرور کنید؟ شاید به یاد داشته باشید که هر سلول در بدن ما در مجموع ۴۶ کروموزوم دارد. اما تنها دو کروموزوم در جنسیت نقش دارند که به عنوان کروموزومهای جنسی شناخته میشوند.
هر تخمک یک کروموزوم X دارد؛ در حالی که هر اسپرم یا کروموزوم X دارد یا کروموزوم Y. بنابراین، جنسیت جنین موقع لقاح به این بستگی دارد که کدام اسپرم ابتدا به تخمک برسد و آن را بارور کند؛ اگر اسپرم برنده X داشته باشد، نوزاد دختر (XX) و اگر اسپرمی با کروموزوم Y ابتدا به تخمک برسد، نوزاد پسر (XY) خواهد بود. پس تعیین جنسیت موقع لقاح کاملا تصادفی و غیرقابل پیشبینی است؛ اما آیا راهی وجود ندارد که بتوان پیش از لانهگزینی جنین، جنسیت آن را تعیین کرد؟
با ما همراه باشید تا با راههای تعیین جنسیت پیش از بارداری آشنا شوید و بتوانید نوزادی با جنسیتی که همیشه در آرزو آن بودید به دنیا آورید!
چرا خانوادهها به تعیین جنسیت قبل از بارداری فکر میکنند؟
دلایل تمایل به داشتن فرزندی با جنسیت خاص و تعیین جنسیت جنین، در هر خانواده میتواند متفاوت باشد. در بعضی فرهنگها، یک جنسیت، جایگاه ویژهتری دارد و خانوادهها بهدلیل باورهای سنتی، مذهبی یا فشارهای اجتماعی، بیشتر به داشتن پسر یا دختر تمایل نشان میدهند.
گاهی هم والدینی که یک فرزند دارند، دوست دارند فرزند بعدیشان از جنس مخالف باشد تا تعادل در خانوادهشان برقرار شود. در برخی موارد نیز دلایل پزشکی یا ژنتیکی، عامل اصلی انتخاب جنسیت فرزند است. البته در بیشتر موارد، آرزو و تمایلات شخصی زوجین، آنها را به سمت تعیین جنسیت دختر یا پسر قبل بارداری سوق میدهد. به هر دلیلی قصد تعیین جنسیت پیش از بارداری را دارید، ما در این مسیر، در مرکز مام کنار شما هستیم.
روشهای علمی تعیین جنسیت و میزان دقت هر روش
با کمک فناوریهای مدرن پزشکی، امروزه ما قادر به انتخاب جنسیت جنین از طریق مرتبسازی اسپرم (IUI) یا تشخیص ژنتیکی پیش از لانهگزینی (PGD) طی پروسه IVF هستیم.
تعیین جنسیت با IVF
در روش IVF، ابتدا تخمک از بدن زن و اسپرم از مرد گرفته میشود و لقاح در محیط آزمایشگاه انجام میگیرد. سپس پیش از انتقال جنین به رحم، با استفاده از روش PGD یا تشخیص ژنتیکی پیش از لانهگزینی، جنسیت هر جنین از طریق بررسی کروموزومها بهصورت دقیق مشخص میشود. اگرچه تشخیص قبل از تولد عمدتاً برای غربالگری جنین از نظر جهشهای کروموزومی و ناهنجاریهای رشدی انجام میشود، جنسیت نیز میتواند از این طریق تعیین شود. در این روش، تنها جنین با جنسیت دلخواه والدین به رحم منتقل میشود. دقت تعیین جنسیت در IVF تقریباً ۱۰۰ درصد است و معتبرترین روش علمی برای این منظور به شمار میرود. البته این روش هزینهبر، تهاجمی و نیازمند تجهیزات تخصصی است.
تعیین جنسیت با IUI
در مقابل، روش IUI (تلقیح داخل رحمی) روش سادهتر و کمهزینهتری است که در آن اسپرم شستهشده مستقیماً به داخل رحم تزریق میشود. در این روش، برای تعیین جنسیت، از تکنیک جداسازی اسپرمهای حامل کروموزوم X و Y استفاده میشود. اساس این روش بر این باور است که اسپرمهای Y سریعتر و سبکترند و با تنظیم شرایط محیطی و انتخاب اسپرمها میتوان احتمال پسر یا دختر شدن جنین را افزایش داد. با این حال، دقت روش IUI برای تعیین جنسیت بهمراتب پایینتر از IVF است و معمولاً بین ۶۰ تا ۸۰ درصد گزارش میشود. در نتیجه، برای والدینی که به دنبال دقت بسیار بالا و اطمینان کامل از جنسیت جنین هستند، روش IVF توصیه میشود، در حالیکه IUI بیشتر در مواردی به کار میرود که خانواده ترجیح ملایمی نسبت به یک جنس خاص دارند و تمایلی به انجام روشهای تهاجمیتر ندارند.
چه کسانی مناسب تعیین جنسیت هستند؟
تعیین جنسیت برای دلایل غیرپزشکی (مثلاً ترجیح فرهنگی یا شخصی) در بسیاری از کشورها تنها در شرایط خاص و با مجوز اخلاقی یا قانونی مجاز است. اما گاهی اوقات تعیین جنسیت پیش از لانهگزینی بهترین گزینه ممکن است، از جمله این شرایط میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
کاهش خطر ابتلا به بیماریهای ژنتیکی
این مزیت اصلی انتخاب جنسیت است. از آنجایی که برخی از بیماریها فقط در یک جنسیت خاص دیده میشود، تعیین جنسیت جنین پیش از بارداری میتواند ریسک بروز این دسته از بیماریها را کاهش دهد. برای مثال بیماریهایی مثل هموفیلی، دیستروفی عضلانی یا برخی انواع نابینایی وابسته به جنس است و تعیین جنسیت میتواند به پیشگیری از انتقال آنها کمک کند.
برنامهریزی موثر خانواده
فراهم کردن امکان انتخاب جنسیت فرزند میتواند بر تعداد فرزندانی که یک خانواده برای بزرگ کردن انتخاب میکند، تأثیر بگذارد. برخی از افراد تا زمانی که فرزندی با جنسیت مورد نظر در خانواده متولد شود، فرزند به دنیا میآورند.
فرصتی برای ابراز عشق و توجه بیشتر به فرزندتان
این واقعیت که برخی افراد آرزوی داشتن فرزندی با جنسیت خاص را دارند، اغلب توسط والدین مورد توجه قرار نمیگیرد، اما این اتفاق میافتد. بسیاری از افراد حداکثر توجه و مراقبت را به پسر میدهند، نه دختر. بنابراین، اگر این موضوع برای فرد اهمیت زیادی دارد، بهتر است با خود و شریک زندگیتان صادق باشید. اگر فرصت انتخاب جنسیت نوزاد آینده، فضای خانوادگی راحتتر و شادتری ایجاد میکند، پس چرا که نه.
مراحل انجام تعیین جنسیت
در IVF تعیین جنسیت، تخمکهای بالغ از تخمدانها جمعآوری شده و توسط اسپرم در محیط آزمایشگاه بارور میشوند. سپس یک سلول از جنین شکل گرفته برداشته شده و جنسیت آن از طریق تست ژنتیکی PGD توسط جنین شناس بررسی میشود. جنینهای تعیین جنسیت شده با کمک ابزاری مخصوص و از طریق واژن به داخل رحم منتقل می شود. پس از این مرحله در صورتی که لانهگزینی رخ دهد، زوجین دارای جنینی هستند که جنسیت آن را میدانند.
آیا تعیین جنسیت قبل بارداری ایمن است؟
تعیین جنسیت جنین پیش از بارداری با روشهای علمی مانند IVF همراه با آزمایش ژنتیکی در مراکز معتبر، روشی ایمن و کمخطر است. عوارض احتمالی آن معمولاً خفیف و موقتیاند؛ مانند نفخ، احساس سنگینی شکم یا تحریک خفیف تخمدان بهدلیل داروهای تحریک تخمکگذاری. احتمال عفونت یا خونریزی جزئی نیز وجود دارد، اما بسیار نادر است و با مراقبت مناسب قابل پیشگیری است. در کل، اگر این فرایند توسط تیم متخصص و در مرکز مجهز انجام شود، خطری جدی برای مادر یا جنین ندارد و از نظر ایمنی قابل اطمینان است.
هزینه تعیین جنسیت
هزینه تعیین جنسیت با ای وی اف بسته به مرکزی که انتخاب میکنید، متفاوت خواهد بود. هزینه تعیین جنسیت بر اساس تعداد جنینهایی که مورد بررسی قرار میگیرند، متغیر است. بخش دیگری از هزینه تعیین جنسیت شامل هزینه بیوپسی سلولی جنین و آزمایشگاه ژنتیک است. بهتر است با کلینیکهای مختلف مشورت کنید تا اطلاعات دقیقی درباره هزینهها و خدمات موجود به دست آورید.
باورهای غلط درمورد تعیین جنسیت
در مورد تعیین جنسیت با روش IVF باورهای نادرست زیادی وجود دارد که بهتر است آنها را بشناسیم تا تصمیم درستی بگیریم.
PGD به جنین آسیب میزند
در تعیین جنسیت با IVF، یک یا چند سلول از جنین در مرحله بلاستوسیت برداشته میشود. در این مرحله، همه سلول این توانایی را دارند که به بافتهای مختلف تبدیل شوند اما در حال حاضر هیچ کدام از آنها نقش خاصی در عملکرد جنین ندارند. در واقع این سلولها هنوز به بافتهای خاصی تبدیل نشدهاند که برداشتن آنها باعث ناقص شدن جنین شود. این فرآیند با تکنیکهای پیشرفته در مرکز مام انجام میشود تا آسیبی به جنین نرسد. شواهد نشان میدهد که در اکثر موارد، جنینها پس از این فرایند به رشد طبیعی خود ادامه میدهند و نوزادان سالم متولد خواهند شد.
این روش صد در صد تضمینی است
برخی تصور میکنند این روش صددرصد تضمینی است، اما هرچند دقت آن بسیار بالاست (بیش از ۹۸٪)، اما هیچ روش پزشکی کاملاً بدون خطا نیست.
بعد از IVF تعیین جنسیت فرد نمیتواند طبیعی باردار شود
انجام IVF تأثیری روی باروری طبیعی آینده ندارد و رحم و تخمدانها به حالت طبیعی برمیگردند.
بچهی حاصل از IVF طبیعی نیست
شواهد نشان میدهد نوزادان حاصل از IVF کاملاً طبیعی و سالم هستند و تنها تفاوتشان با نوزادن حاصل از لقاح طبیعی، در نحوه و محل لقاح آنهاست.
تعیین جنسیت باعث چندقلوزایی میشود
تعداد جنینها به تصمیم پزشک و شرایط رحم بستگی داره، نه به تعیین جنسیت آنها.
معرفی مرکز مام
مرکز درمان ناباروری مام یکی از پیشروترین مراکز تخصصی در زمینهی درمان ناباروری و مراقبتهای باروری در کشور است. این مرکز با سالها سابقه موفق در درمان زوجهای نابارور، مجهز به پیشرفتهترین فناوریهای روز دنیا در حوزهی IVF، ICSI، فریز تخمک و جنین و تعیین جنسیت پسر و دختر است.
تیم متخصصان مام شامل فلوشیپهای باروری برجسته، جنینشناسان و مشاوران تغذیه است که با رویکردی چندتخصصی، درمان را برای هر زوج بهصورت شخصیسازیشده طراحی میکنند. در کنار تجهیزات مدرن آزمایشگاهی و اتاقهای عمل مجهز، بخش مشاوره رایگان پیش از درمان نیز فراهم شده تا مسیر درمان با آرامش و اطمینان آغاز شود. اگر در مسیر بارداری به حمایت و راهنمایی نیاز دارید، مرکز مام در کنار شماست تا با مشاوره تخصصی، ارزیابی اولیه و برنامهریزی دقیق درمان، شما را تا رسیدن به آرزوی فرزندآوری همراهی کند.
جمع بندی
اگر تصمیم به انجام IVF برای تعیین جنسیت نوزاد خود دارید، مهم است که با دقت و اطلاعات کافی این مسیر را پیش ببرید. ابتدا با یک متخصص باروری مشورت کنید تا شرایط و نیازهای خاص خود را بررسی کنید و مراحل درمان را به خوبی درک کنید. همچنین، به هزینهها و زمانبندیهای مربوط به این فرآیند توجه کنید و همه جوانب را در نظر داشته باشید. این یک تصمیم مهم است، پس مطمئن شوید که از حمایتهای عاطفی و مشاورههای لازم برخوردار هستید. ما در اینجا در مرکز مام کنار شما هستیم تا بدون دغدغه این مسیر را طی کنید.
