در مقاله ای که به تازگی منتشر شده است، گروهی از محققان به تاثیر بی خوابی و کم خوابی بر هوش و حواس انسان اشاره کرده اند.
این مطالعه که حاصل تجزیه و تحلیل تصاویر به دست آمده از نورون ها و اعصاب است، نشان می دهد که بی خوابی باعث حواس پرتی انسان می شود.
حواس پرتی و نداشتن تمرکز، عوارض بی خوابی؛ پیش زمینه
یک انسان سالم و بالغ باید در طول شبانه روز بین هفت تا نه ساعت استراحت کند. منظور از بی خوابی یا کم خوابی این است که کیفیت یا مدت زمان خواب پایین می آید. به عنوان مثال، این دسته از افراد خواب شان غیرپیوسته است و مدام از خواب بیدار می شوند.
در جامعه مدرن امروزی این مسئله امری پیچیده و بسیار شایع است. شواهد به دست آمده از بررسی های قبلی نشان می دهد که اگر خواب کافی نداشته باشید، قدرت شناختی پایین می آید. حتی خطر تصادف کردن هم زیاد می شود.
چندین دهه است که محققان در حال تحقیق درباره رابطه بین بی خوابی و حواس پرتی هستند. منظورمان از حواس پرتی این است که فرد نتواند به محرک های واضح و علنی واکنش نشان دهد. با این حال، این اولین مقاله ای است که به مکانیسم های عصبی و فیزیولوژی در بدن انسان اشاره می کند.
درباره مطالعه
هدف محققان از انجام این مطالعه پاسخ دادن به این سوال پرتکرار بود: عوارض کمبود خواب چیست و بی خوابی چه بلایی سر هوش و حافظه و حواس انسان می آورد؟
برای جواب به این سوال، اطلاعات مربوط به 26 بزرگسال سالم جمع آوری و بررسی شد. میانگین سنی این افراد 25.6 سال بود. محققان از شرکت کنندگان خواستند که در دو آزمایش شرکت کنند. در آزمایش اول، بعد از یک شب استراحت کامل وضعیت شرکت کننده بررسی شد.
اما در آزمایش دوم، شرکت کنندگان باید در آزمایشگاه حاضر می شدند و اجازه نداشتند که بخوابند. بعد از یک شب بی خوابی، وضعیت بدن و مغزشان بررسی شد.
یافته های مطالعه
نتایج به دست آمده از این مطالعه ثابت می کند که بی خوابی و کم خوابی تاثیر مخربی بر مغز انسان می گذارد. به گفته محققان، افرادی که کم خوابی می کشند، معمولا تمرکز ندارند و حواس پرت می شوند.
در مقایسه با زمانی که استراحت می کنید، وقتی که شب ها راحت نمی خوابید و استراحت کافی ندارید، سرعت واکنش مغز پایین آمده و هر از گاهی حتی نسبت به محرک ها واکنش نشان نمی دهد.
از شرکت کنندگان خواسته شد که آزمایش نوار مغزی را هم انجام دهند. شواهد نشان داد که وقتی فرد بی خوابی می کشد، فعالیت الکتریکی مغز پایین می آید. به طبع آن، قسمت بیرونی مغز هم تحریک نمی شود. پس فرد هم نمی تواند فورا نسبت به محرک های بیرونی واکنش نشان دهد.
به گفته محققان، سیستم تولید کننده نوراپی نفرین در مغز هم در این زمینه نقش دارد. این سیستم هم مسئول تنظیم هوشیاری است و هم بر عملکرد مایع مغزی تاثیر می گذارد.
بر اساس این مقاله، دقیقا به همین خاطر است که اگر به اندازه کافی استراحت نکنید، عملکرد شناختی تان هم پایین می آید. منظور از عملکرد شناختی، مهارت های طبیعی مغز برای انجام کارهای ساده و پیچیده مثل تمرکز، حافظه، توجه و مهارت های دیگر است.
کاهش تمرکز به خاطر بی خوابی؛ نتیجه گیری
به طور کلی، این مطالعه نشان می دهد که اگر خواب کافی نداشته باشید، هماهنگی بین بدن و مغز از بین می رود. به همین خاطر هم فرد حواس پرت می شود.
