دکتر چک
دکترچک
اطلاعات پزشکی و سلامتی
پزشکان نزدیک مننزدیک‌ترین مطب متخصص را روی نقشه پیدا کنیدجستجو
دانستنی های پزشکی

کرونا و افسردگی ؛ چگونه مراقب سلامت روان خود باشیم؟

در نتیجه شیوع ویروس همه گیر کرونا، شهروندان بسیاری از کشورها مجبور هستند در خانه بمانند تا از این بیماری در امان باشند. با وجود این، در صورتی که فرد برای مدت …

اپلیکیشن دکتر چک — گفتگوی رایگان با پزشک + قرعه‌کشی ماهانه‌ی ۵ میلیون تومانینصب رایگان
کرونا و افسردگی ؛ چگونه مراقب سلامت روان خود باشیم؟

در نتیجه شیوع ویروس همه گیر کرونا، شهروندان بسیاری از کشورها مجبور هستند در خانه بمانند تا از این بیماری در امان باشند. با وجود این، در صورتی که فرد برای مدت طولانی در انزوا به سر ببرد و با دیگران ارتباطی نداشته باشد، روی سلامت روانی اش تاثیر خواهد گذاشت؛ اما با پیروی از راهکارهایی می توان با افسردگی، استرس و اضطراب در زمان ماندن در خانه مقابله کرد.

کرونا و افسردگی

در گزارش توجیهی منتشر شده در 26 مارس سال 2020، مقامات رسمی سازمان بهداشت جهانی درباره چالش هایی صحبت کردند که بر سلامت ذهنی و روانی تمام مردم جهان در دوران شیوع ویروس همه گیر کرونا تاثیر می گذارد.

دکتر هنز کلوگ، مدیر منطقه ای سازمان بهداشت جهانی در امور اروپا، در سخنان آغازین خود اظهار کرده است :«فاصله گذاری اجتمایی و معیارهای ایزوله، و همین طور تعطیلی مدارس و ادارات، چالش های بزرگی برای ما هستند چرا که بر انجام کارهای مورد علاقه مان و افرادی که خواهان ملاقات با آن ها هستیم، تاثیر مستقیم می گذارد».

وی در ادامه افزود:  کاملا طبیعی است که در این دوران احساس استرس، اضطراب، ترس و تنهایی داشته باشیم. ما در سازمان بهداشت جهانی به تاثیر این احساسات بر سلامت روانی و روحی پرداخته ایم چرا که این موارد از نتایج بسیار مهم گسترش این ویروس همه گیر هستند.

در حالی که امروزه بیشتر مردم در خانه مانده اند و کارهای خود را به صورت دورکاری انجام می دهند و مدارس هم به صورت مجازی برگزار می شود. به نحوی که حتی نمی توان یک کوچه آن طرفتر رفت و دوست و فامیل خود را ملاقات کرد. حفظ سلامت روحی و روانی به مسئله ای بسیار پیچیده در بیشتر مردم تبدیل شده است.

در این صورت، افراد و حتی تمام مردم جامعه، چه کارهایی می توانند انجام دهند تا از مشکلات روانی در امان باشند و با عوامل استرس زا، مانند اضطراب و احساس تنهایی، مقابله کرد؟

امروز در این مقاله از سایت دکتر چک، ما به نظرات دو فرد مهم اشاره می کنیم: «تانیا دیگوری»، کارورز حرفه ای برنامه ریزی عصبی زبان و مربی سلامت روانی که بنیان گذار و مدیر «انجمن Calmer» و کت هانسل، مربی مدیریت و استاد کمک های اولیه سلامت روانی و بنیان گذار «everyday people».

در این مقاله ویژه به راهکارهای عملی برای حفظ  سلامت روانی اشاره می کنیم که کت هانسل و تانیا دیگوری آن ها را توصیه کرده اند. علاوه بر این، به توصیه های متخصصان سازمان بهداشت جهانی نیز اشاره کرده ایم.

چالش های کار در منزل

کار کردن در خانه برای بیشتر مردم مثل یک رویا می ماند؛ چرا که از یک جای گرم و راحت که آشنایی کامل با آن دارند می توانند به قدرت خلاقانه پنهان خود دست پیدا کنند.

اما با وجود این، کار کردن از منزل چالش های زیادی هم به همراه دارد؛ خصوصا به عنوان چالشی که مجبور به انجام آن هستید.

دیگوری در مصاحبه با MNT به این نکته اشاره کرده است: «با وجود اینکه کار کردن از خانه باعث پیشرفت زندگی کاری ما می شود و قدرت مان را بالا می برد، اگر شدت کار زیاد باشد، می بینیم که کار به یک برنامه تمام وقت در زندگی مان تبدیل شده است».

وی در ادامه افزود: «در بیشتر مواقع، مرزهای میان زندگی کاری و زندگی غیر کاری ناپدید می شوند. این مرزها دقیقا همان عواملی هستند که باعث می شوند ما همواره سالم باقی بمانیم».

در شرایطی که فرد مجبور است کارهای خود را در خانه انجام دهد، ناگهان به این نتیجه می رسد که دارد به طور آگاهانه در  حال به اشتراک گذاشتن فضای کاری خود را با دیگر اعضا خانواده خود است. کم کم احساس می کند که مجبور است تمام کارهای خانه و کارهای اداری خود را در یک زمان انجام دهد که برایش فوق العاده سخت می شود».

از آن جایی که دیگر چیزی به نام زمان انجام کار و زمان استراحت وجود ندارد، در نتیجه فرد باید ساعت های بیشتری را به کار کردن اختصاص دهد.

دیگوری گفته است:« در این صورت، مردم با الگویی مواجه می شوند که ناچار هستند کار خود را بیشتر کنند. احساسی که به فرد دست می دهد که برای این که به همکاران خود ثابت کند که در حال کار کردن است و بازدهی دارد، بهتر است ساعت های بیشتری را مشغول به کار باشد. حتی با این که هیچ کدام از همکاران او فعالیت های بدنی اش را نمی بینند«.

کنترل استرس در هنگام کار در منزل

کنترل استرس در هنگام کار در منزل

در این شرایط چگونه می توان این چالش ها را مشخص کرد و استرس ناشی از تنها کار کردن در فضای خانه را کم کرد؟

هانسل گفته است: «اول از همه باید این را قبول کنید که بیشتر مردم در این مواقع استرس شان بیشتر می شود؛ هر احساسی که داشته باشید در این مواقع کاملا معتبر است.»

به گفته دیگوری، دقیقا به همین خاطر است که باید در آغاز روز ذهن و سلامت خود را در اولویت قرار دهید و این مورد بسیار حائز اهمیت است.

یک راهکار مفید برای ایجاد مرز بین زندگی کاری و ساعات استراحت برای این که فرد از انجام دادن کارهایش خسته نشود، این است که فضایی ایجاد کند که تنها مختص کار کردن باشد و زمانی که در این فضا حضور دارد، مسائل دیگر حواسش را پرت نکنند.

“اگر برای تان امکان پذیر است، فضایی را طراحی کنید که تنها به کار کردن اختصاص داشته باشد. جدا کردن مکان کار از مکان زندگی هم از نظر روانی و هم از نظر جسمانی، به شما کمک می کند و باعث می شود که در موقع کار کردن تمرکزتان تنها بر روی کار باشد و نه کارهای خانه.

– تانیا دیگوری در ادامه توصیه کرده است: «اگر شما کارمندی هستید که با خانواده اش زندگی می کند یا همکار و هم خانه دارید، می توانید با این افراد در این باره صحبت کنید. به آن ها بگویید که برای سلامت روانی و داشتن ذهنیت کارایی، باید یک مرزهایی ایجاد کنم».

همین طور، به عقیده تانیا دیگوری، افرادی که با خانواده یا دوستان خود زندگی می کنند، می توانند از این مزیت استفاده کنند و اطرافیان کمک کنند که برنامه زندگی فرد بر هم نخورد.

به طور مثال، اگر مشکل تان این است که در طول روز مدام در حال کار کردن هستید و شدیدا به زمان هایی برای استراحت کردن نیاز دارید، می توانید از زندگی کردن در کنار خانواده یا دوستان خود به نفع خود استفاده کنید. می توانید به آن ها بگویید که برای بلند شدن از سر میز کار و ناهار خوردن با آن ها یا یک استراحت کوتاه در طول روز یا بعد از ظهر، شما را تشویق کنند.

به عقیده هانسل، همکاری و مشارکت مسئله بسیار مهمی است. وی توصیه کرده است که با خودتان و آدم های اطراف تان مهربان باشید و صبور باشید.

وی همین طور به اهمیت توجه به عادت های سالم دیگر نیز اشاره می کند – مانند غذا خوردن طبق برنامه و پیروی کردن از یک رژیم غذایی سالم اشاره کرد؛ چرا که به عقیده هانسل، این فعالیت ها همگی از ستون اصلی سلامت روانی هستند.

هانسل بر این مورد تاکید کرده است، زمانی که مشغول برنامه ریزی برای روز خود هستید، حتما برای صرف وعده های اصلی که سرشار از مواد مغذی هستند، انجام حرکات ورزشی، اختصاص دادن زمانی به ارتباط برقرار کردن با دیگر و برنامه خواب منظم نیز زمان هایی را اختصاص دهید.

وی همچنین معتقد است که فرد باید همزمان هم با همکاران و هم با کسانی که با آن ها زندگی می کند، رابطه خوبی برقرار کند.

وی در ادامه به این نکته اشاره کرده است که سعی کنید با افرادی که با آن ها زندگی می کنید و همین طور با اعضا تیم تان، درباره برنامه تان صحبت کنید. برای افرادی که در ارتباط نیستید، نیز مرزهای مشخصی ایجاد کنید، و هر زمان که بقیه  به حمایت شما نیاز داشتند، باید بتوانید برنامه تان را جوری تطابق دهید که مشکلی پیش نیاید.

در این دوران، کارفرمایان چه کارهایی می توانند انجام دهند؟

علاوه بر این، کارفرمایان نیز با انجام تغییراتی می توانند تضمین کنند که زمانی که کارمندان شان از خانه کار خود را انجام می دهند، حجم زیاد کارها آن ها را خسته نکند.

هانسل به این نکته اشاره کرده است که اگر کارفرمایان می خواهند کارمندان شان در زمان کار در خانه، دچار خستگی نشوند و همواره سلامت جسمانی شان را حفظ کنند و بازدهی بالایی داشته باشند، باید چندین سئوال از خود بپرسند.

مثلا به عنوان یک کارفرما باید این سئوالات را از خود بپرسید:

  1. آیا اعضای گروه من وسایل و تجهیزات کافی در اختیار دارند؟ مثلا، آیا تجهیزات لازم برای دور کاری، پلتفرم هایی برای ارتباط آنلاین ( تماس تصویری)، یک صندلی راحت و میز در اختیار دارند یا خیر؟
  2. آیا فرصت های ارتباطی کافی در اختیار دارند که بعد از ملاقات های کاری بر روی کار تمرکز کنند یا خیر؟ فراموش نکنید که کارمندان به زمان هایی نیاز دارند تا با همکاران خود خوش بگذرانند.
  3. آیا حجم کار کارمندان با توجه شرایط موجود مناسب است؟ افراد زیادی هستند که علاوه بر آموزش از راه دور، به دور کاری نیز مشغول هستند.

در صورتی که جواب تان به هر کدام از سوال ها “خیر” است، باید از کارمندان خود حمایت کنید تا زمانی که آن ها دور از اداره مشغول به کار هستند، نیز سلامت روانی شان حفظ شود.

در بخش دیگری از صحبت های هانسل، وی به این نکته اشاره می کند که باید وضعیت کارمندان به طور مرتب بررسی شود تا سلامت روزانه تمام افراد طبق یک اساس روزانه رشد کند. علاوه بر این، باید راه های ارتباطی برای نشان دادن بازخورد نیز باز گذاشته شود تا تمام چالش های فرد که در دوران دور کاری با آن ها مواجه می شود را اطلاع دهد.

در دوران دور کاری، چطور به “زمان خانه” برگردیم؟

یکی دیگر از چالش هایی که فرد در زمان دور کاری برای مدت های طولانی با آن مواجه می شود، خروج از “ذهنیت کاری” در هنگامی است که کار آن روز به پایان رسیده باشد.

این موضوع می تواند به شدت چالش برانگیز باشد، علی الخصوص در مواقعی که فرد با سیگنال هایی که در محیط کار وجود دارد و اتمام زمان کاری را نشان می دهد، در تماس نباشد؛ مانند ارتباطاتی که میان کارمندان در اداره وجود دارد، زمان هایی که کارمندان بعد از اتمام ساعت کاری به فروشگاه یا باشگاه های ورزشی می روند.

حتما بخوانید: اقدامات پیش از بارداری در دوران کرونا

دیگوری در صحبت با MNT به این نکته اشاره کرده است که یکی از راه هایی که می توان با آن پایان روز کاری را نشان داد، قرار دادن چیزی شبیه به زنگ مدرسه است؛ البته این ایده را در هنگام درس خواندن نیز می توان انجام داد.

وی در ادامه توصیه می کند : «پایان روز کاری خود را با تنظیم کردن زنگ هشدار مشخص کنید؛ زمانی که زنگ هشدار به صدا در آمد، خودکار خود را زمین گذاشته و کار خود را ترک کنید.»

یک راهکار دیگر که پیش روی کارمندان وجود دارد این است که شروع و پایان روز کاری خود را با فعالیت های دلخواه تان مشخص کنید.

به گفته هانسل، کارمندان دور کار باید فعالیت های روزانه خود را بررسی کنند.

وی در ادامه توصیه می کند که می توانید روز کاری خود را با هر نوع فعالیتی آغاز کنید؛ این کار می تواند شروع روز کاری با یک فنجان چای و 10 دقیقه خواندن کتاب آموزشی که از دیروز مشغول آن بودید یا بررسی آرزو و خواسته هایی که برای روز کاری خود دارید، باشد.

«پس از پایان ساعت کاری، می توانید تماس گرفتن با دوست، همکار یا اعضا خانواده تان را برنامه ریزی کنید و برای آن ها تمام اتفاقاتی که آن روز برای تان اتفاق افتاده را بازگو کنید».

به گفته دیگوری، سعی کنید که بعد از ظهر برای خود یک برنامه لذت بخش برنامه ریزی کنید و به این صورت پاداش تمام سخت کوشی های آن روز خود را بپردازید. به طور کلی، این برنامه باید برای تمام روزهایتان پیاده شود.

با وجود این که هانسل به خوانندگان این مقاله توصیه کرده است که به خود سخت نگیرند، ممکن است که این راهکار همیشه به خوبی عمل نکند!

وی معتقد است: «اگر کارتان در ساعت کاری به پایان نرسید، نیازی نیست که آن را در بعد از ظهر انجام دهید؛ بلکه باید کار را متوقف کنید. برای چند لحظه هم که شده توقف کنید، نفس عمیق بکشید و سپس بعد از چند ساعت دوباره به سراغ آن بروید».

مقابله با تنهایی در کرونا

مقابله با تنهایی در کرونا

مطالعات انجام شده در این زمینه نشان داده است که تنهایی  از مهم ترین عوامل خطرناک برای مرگ زودرس محسوب می شود. حالا که می دانیم تنهایی تا این اندازه خطرناک است، الان که در دوران دور کاری فعالیت های مردم به شدت محدود شده، چه کاری باید انجام دهیم؟

در گفتگویی که دکتر آیشا مالیک – کارمند فنی سازمان بهداشت جهانی در ساختمان سلامت ذهنی و سوء مصرف مواد  به کار  در تاریخ 26 مارس سال 2020 داشته، وی به این نکته اشاره کرده است که افراد مسن بیشتر از دیگران با احساساتی نظیر تنهایی و اضطراب مواجه می شوند؛ مانند افرادی که دچار مشکلات ذهنی و روانی نیز هستند.

دکتر آیشا مالیک در قسمت دیگر از صحبت های خود می گوید: «برای این که این روزها بتوانید با احساس تنهایی مقابله کنید، چندین راهکار بنیادی وجود دارد که می توان به آن ها توجه کرد؛ از جمله انجام فعالیت های جسمانی، یک سری از برنامه ها را به عادت های روزانه تبدیل کرد یا این که عادت های فعلی را تقویت کنید در فعالیت هایی که به انسان حس موفقیت می دهد، حضور یابید و از همه مهم تر،  رابطه اجتمایی با دیگران را حفظ کنید».

با وجود این که این روزها سخت تر از دوران قبل از شیوع کرونا می توان با دیگران در ارتباط بود، دکتر مالیک به این نکته اشاره می کند که امروز وقت آن رسیده تا تکنولوژی های دیجیتال به کمک ما بیایند و به وسیله آن ها با نزدیکان خود در ارتباط باشیم.

هنگامی که دیگوری با MNT نیز مصاحبه می کرد، موافقت خود را با این دیدگاه بیان کرده است: «درست است که استفاده بیش از حد از تکنولوژی های دیجیتال تاثیر مخربی بر سلامت جسمانی و روحی ما بر  جای می گذارد، اما ما خوش شانس هستیم که در عصر تکنولوژی زندگی می کنیم. در گذشته هیچ دورانی به اندازه امروز رابطه داشتن با دیگران آسان نبوده است».

وی در ادامه اظهار کرد:هر زمان که برای تان ممکن بود، تماس تصویری برقرار کنید. تماس تصویری این حس را به شما القا می کند که آن فرد در نزدیکی شما حضور دارد».

دکتر مالیک بر این مورد تاکید می کند که توجه به عادت های قدیمی و همین طور ایجاد عادت های جدید نقش مهمی در زندگی مجازی دارد. چرا که این کار در روزهایی که زندگی عادی مان به هم ریخته، به ساختار زندگی روزانه مان نظم و ترتیب خواهد داد.

دیگوری در قسمت دیگری از صحبت های خود با گفته های دکتر مالیاک موافق است: «داشتن عادت های روزانه برای سلامت ذهنی بسیار مهم است. اگر خودتان به تنهایی زندگی می کنید، توصیه می کنم که یک لیست از افراد و کارهایی تهیه کنید که به بهبود وضعیت روحی تان کمک می کنند. حتما زمانی را برای ارتباط داشتن با دیگران و انجام کارهایی که هر روز از آن ها لذت می برید، اختصاص دهید».

دیگوری به افرادی که خودشان تنها زندگی می کنند و این روزها حسابی از فاصله گذاری اجتمایی آسیب دیده اند، توصیه کرده است که کارهایی را بررسی کنند که برای شان لذت بخش هستند و تا پیش از این اصلا برای آن ها زمان نداشته اند.

به طور مثال، تا پیش از این چه کتاب هایی را می خواستید مطالعه کنید؟ چه برنامه هایی برای مراقبت از ذهن و جسم خود داشته اید؟ مصرف کدام خوراکی ها به تقویت سیستم ایمنی بدن تان کمک می کنند؟”

افرادی که این روزها مشغول دور کاری هستند باید این سئوالات را از خود بپرسند و از این روزها استفاده کنند و بر روی ابعادی از زندگی شان متمرکز شوند که تا قبلا به آن توجه نکرده بودند.

ابزارهای موجود برای مقابله با اضطراب در دوران کرونا

در گفتگویی که مقامات رسمی سازمان بهداشت جهانی در 26 مارس سال 2020 در آن حضور داشتند، درباره این صحبت کردند که چگونه استرس و اضطراب افراد در دوران همه گیری کرونا زیاد می شود.

به گفته دکتر گلونگ، باید اضطراب و ترس های خود را شناسایی کنیم، نه این که آن ها را سرکوب کنیم و به آن ها بی توجه باشیم.

وی در ادامه افزود: «مسئله اصلی درباره مشکلی که این روزها باعث عصبانیت همه ما شده، این است که چگونه شرایط استرس زا که به سرعت در زندگی و جامعه ما در حال ریشه دوانی است را کنترل و با آن ها مقابله کنیم. وی در ادامه به چندین راهکار شخصی به منظور مقابله با استرس و اضطراب اشاره می کند:

«به شخصه تلاش می کنم که کارهایی را انجام دهم که پیش از این به من آرامش می دادند؛ به طور مثال، یادگیری و تمرین تکنیک های رسیدن به آرامش مانند تمرین های هوازی، آرام کردن ماهیچه ها، تمرین های ذهنی و همین طور مدیتیشن که تمام این تمرین ها همگی در تسکین استرس ذهنی نقش موثری دارند».

دیگوری در گفتگو با MNT نیز توصیه کرده که انجام تمرین هایی مانند مدیتیشن و توجه به ذهن نیز به تسکین افکار استرس زا کمک می کنند.

دیگوری در ادامه به این نکته اشاره کرده که یکی از عوامل مهم در هنگام استرس و اضطراب این است که احساس کنید از کنترل خارج شده اید. با این وجود، از نظر علمی ثابت شده است که تمرین های بالا بردن آگاهی و مدیتیشن، استرس و اضطراب را کم می کنند و زمانی که به طور مرتب این تمرین ها را انجام دهید، این حس را به شما القا می کند که بیشتر روی خود کنترل دارید».

او اظهار کرده است که کنترل شرایط سخت و خارجی همیشه در توان و اختیار ما نیست. با وجود این، باید عادت های سالمی را یاد بگیریم که به ما کمک کنند تا بر سلامت ذهنی خود کنترل داشته باشیم. همین طور باید ورزش هایی نظیر نفس کشیدن را هم انجام دهیم».

دیگوری در ادامه صحبت های خود به این نکته اشاره می کند که از زمان شروع این ویروس همه گیر، تعداد کلاس های آنلاین بسیار زیاد شده است؛ از این رو مردم می توانند به آسانی و در خانه گرم خود در این کلاس ها شرکت کنند.

ارتباطات باز و رسیدن به آرامش

هانسل نیز در بخش دیگری از سخنان خود به این مورد اشاره می کند که کلاس های آنلاین و دیگر منابع، به طور مستقیم شادی و فعالیت های آرامش زا را برای مردم به ارمغان می آورند.

به گفته وی آنچه بیشتر از همه باعث تعجب می شود، تعداد زیاد منابعی است که از مردم حمایت می کنند. می توانید به طور آنلاین در تورهای هنری مجازی شرکت کنید، فیلم تئاتر را تماشا کنید و با دوستان خود در یک ناهار مجازی حاضر شوید (مورد آخر را خودم امتحان کردم و به نظرم خسته کننده است)، پرسش های آنلاین را حل کنید، به طور آنلاین در کلاس های یوگا و ورزش حاضر شوید. حتی مجازی شدن دانشگاه ها زمینه و فرصت لازم برای یادگیری موارد جدید را فراهم کرده است. فرصت هایی که موجب خلاقیت می شوند.

وی در ادامه گفت: «چیزی که واقعا عالی است، متصل شدن به این تکنیک های آرامش بخش و سرگرمی هایی است که نیازی به صفحه مجازی نیازی ندارند – کتاب خواندن، دوش گرفتن، باغبانی، گوش دادن به موسیقی، اهنگ خواندن، رویداد نگاری نوشتن، هنر و صنایع دستی، تهیه خوراکی های جدید، خیال پردازی، نوازش کردن حیوان خانگی و موارد دیگر از این دست. کارهای زیادی است که از انجام دادن آن ها لذت خواهید برد».

حتما بخوانید: انتقال ویروس کرونا از هوا بیشتر است از سطوح

مسئول اتحادیه اروپا در سازمان بهداشت جهانی نیز درباره اهمیت حضور در جامعه در این مدت سخن گفته است.

به گفته این مقام مسئول، من نیز به شخصه هر زمان که ناراحت می شوم تفکرات خودم را با انسان های اطرافم در میان می گذارم. حتی آن ها نیز همین مشکلات را تجربه می کنند و زمانی که این مسائل را برای یک دیگر بازگو می کنیم، راه حل های خوبی پیدا می کنیم.”

هانسل نیز در مصاحبه خود با MNT نشان داد که با این دیدگاه موافق است. به باور او، ما باید با یک دیگر در ارتباط باشیم و احساس همدردی را در خود تقویت کنیم.

وی در قسمت دیگری از صحبت های خود به این مسئله اشاره کرده است که توجه کردن به یک دیگر و بررسی وضعیت با هدف تشخیص هر گونه نشانه ای ناشی از استرس یا مشکلات ذهنی نیز تاثیر بسزایی دارد.

 

یاسمن تقی پور

یاسمن تقی پور

نویسنده‌ی تأییدشده

من یاسمن تقی پور، متولد سال ۱۳۷۶ در شهر شیراز و فارغ التحصیل رشته مترجمی زبان انگلیسی از دانشگاه دولتی جهرم هستم. هدف من گردآوری معتبر ترین مقالات پزشکی و ترجمه آنها برای شماست. این مقالات جنبه ی اطلاع رسانی دارند و جایگزین ویزیت حضوری نستند. اگر سوالات پزشکی داشتید حتما در قسمت نظرات بیان کنید. پزشک سایت پاسخگوی شما خواهد بود.

همه‌ی مطالب این نویسنده
این مطلب بخشی از راهنمای موضوعی دکتر چک است عفونت و بیماری‌های واگیر ۲۰۴ مقاله · ۵ پرسش کاربران · مسیر گام‌به‌گام ورود به راهنما

پزشک همیشه همراه شما، با اپلیکیشن دکتر چک

  • 🩺 سؤال پزشکی‌تان را همین حالا رایگان و محرمانه از پزشک بپرسید
  • 🎁 هر ماه قرعه‌کشی ۵ میلیون تومانی، فقط برای کاربران اپ
  • 🔔 پاسخ سؤال‌ها و تازه‌ترین مطالب، مستقیم روی گوشی
دریافت رایگان از گوگل‌پلی
دیدگاه‌ها (۰)

راهنماهای تخصصی دکتر چک برای هر موضوع، یک مسیر گام‌به‌گام با ابزار تعاملی
همه‌ی راهنماها
پزشکان نزدیک مننزدیک‌ترین مطب متخصص را روی نقشه پیدا کنید؛ بر اساس تخصص، با نشانی و مسیر.جستجو روی نقشه