پوست که بزرگ ترین اندام بدن انسان است، در حقیقت آیینه سلامت می باشد. پس هر اتفاقی که در داخل بدن رخ می دهد، در نهایت خودش را در پوست نشان می دهد. یکی از این اتفاق ها، هایپرپیگمنتیشن یا تیرگی پوست است. تیرگی پوست یک عارضه وابسته به پوست شناسی است که با تیرگی پوست و از دست رفتن رنگ پوست همراه است. عوامل زیادی در این بین نقش دارند اما کمبود چه ویتامینی باعث تیرگی پوست میشود ؟
عمدتا تولید بیش از حد ملانین باعث بروز این عارضه می شود. ملانین نوعی ماده پروتئینی رنگی بوده که به پوست رنگ می بخشد که در مو، سلول های خاص در روده ها و مغز وجود دارد. هر چقدر که میزان این ماده در پوست بیشتر شود، رنگ پوست تیره تر می شود.
همچنین کمبود یک سری از ویتامین ها و مواد مغذی در بدن باعث تیرگی پوست می شود که در این مقاله از دکتر چک به آن ها می پردازیم. البته هایپرپیگمنتیشن دلایل دیگری هم دارد که مورد بررسی قرار می گیرند.
کمبود چه ویتامین هایی باعث تیرگی پوست می شود؟
1. ویتامین C
یکی از ویتامین هایی که بر روی تیرگی پوست تاثیر دارد، ویتامین C یا آسکوربیک اسید است. ویتامین C در بدن به تولید کولاژن کمک می کند. کولاژن یک پروتئین ضروری برای سلامت پوست، ناخن ها، رگ های خونی، مو، بافت های ارتباطی، استخوان ها و دیگر بافت ها است.
هنگامی که میزان این ویتامین در بدن کم می شود، فرد با تیرگی پوست مواجه شده و درخشندگی پوست خود را از دست می دهد.
کم شدن میزان این ویتامین در بدن با ابتلا اسکوروی هم همراه است؛ اسکوروی نوعی عارضه پوستی که باعث رنگ پریدگی غیرطبیعی پوست می شود. اسکوروی باعث آسیب رساندن به استخوان، رگ های خونی و پوست و همین طور، از دست دادن دندان می شود.
با خوردن انواع میوه ها و سبزیجات می توانید مانع از کم شدن میزان این ویتامین در بدن خود شوید. مثلا توت فرنگی، مرکبات (کیوی، پرتقال، لیمو و گریپ فروت)، فلفل دلمه ای، گوجه فرنگی و کلم بروکلی از منابع سرشار از ویتامین C هستند.
2. ویتامین B12
عدم دریافت میزان کافی از ویتامین B12 باعث تیرگی پوست می شود. این ویتامین به تولید هموگلوبین کمک کرده و در کنار آن، مواد مغذی مورد نیاز برای تامین انرژی در بافت ها را هم می شکند.
هنگامی که میزان ویتامین B12 در بدن تان کم می شود، به کم خونی پرنیشیوز مبتلا می شوید. این نوع از کم خونی باعث خستگی مفرط، تب، بی حس شدن و افزایش بدون توضیح وزن و همین طور، تیرگی مپوست می شود.
افرادی که از رژیم های غذایی گیاهی پیروی می کنند، بیشتر در معرض کم شدن میزان این ویتامین در بدن خود هستند. از همین رو، باید مکمل های حاوی ویتامین B12 را بیشتر مصرف کنند تا به کم خونی و در نتیجه آن، تیرگی پوست مبتلا نشوند.
ویتامین B12 تنها در منابع غذایی حیوانی مثل تخم مرغ، ماهی ساردین، غلات تقویت شده، ماهی های تن و سالمون، مخمر غذایی تقویت شده، شیر و محصولات لبنی و گوشت پیدا می شود.
3. ویتامین D
کمبود میزان ویتامین D در بدن با سطح تیرگی پوست رابطه نزدیک ندارد اما ملانوسیت ها، یعنی سلول هایی که رنگدانه های پوست را تولید می کنند، در قسمت تولید ویتامین D در بدن قرار دارند. هنگامی که در معرض نور خورشید قرار می گیرید، ملانوسیت ها شروع به سنتز ویتامین D می کنند؛ دریافت میزان کافی از نور خورشید هم با کم شدن میزان ویتامین D در بدن مقابله می کند.
میزان تیره بودن پوست مشخص می کند که چه میزان باید در معرض نور خورشید قرار داشته باشید تا ویتامین D به اندازه کافی در بدن تولید شود. افرادی که پوست های روشن تری دارند، معمولا به نور خورشید کمتری در مقایسه با افرادی با پوست های تیره تر نیاز دارند.
از جمله منابع غنی از ویتامین D می توان به ماهی سالمون، قارچ، شیر تقویت شده، ماست غنی شده، غلات صبحانه، آب پرتقال و تخم مرغ اشاره کرد.
4. ویتامین A
ویتامین A به گروهی از رتانوئیدها تعلق دارد. رتانوئیدها از منابع بی نظیر برای رفع تیرگی پوست هستند. اگر پوست تان تیره است یا لکه های تیره از آکنه بر جای باقی مانده اند، این ویتامین یک راهکار بی نظیر است.
این ویتامین به بهبود تیرگی پوست کمک می کند. به این صورت که فعالیت تیروزیناز را به حالت نرمال بازمی گرداند. تیروزیناز نوعی آنزیم بوده که نقشی مهم در تولید ملانین در بدن دارد.
در کنار این که ویتامین A به رفع تیرگی پوست کمک می کند، به بهبود عارضه های پوستی مثل آکنه هم کمک می کند؛ به این صورت که روند تولید روغن در پوست را کنترل کرده و باعث می شود که چربی پوست کم شود.
ویتامین A به تولید کلاژن در بدن کمک کرده و از این رو، باعث سفت شدن پوست می شود.
علاوه بر مکمل های غذایی، این ویتامین را از طریق مصرف خوراکی هایی مثل سبزیجات سبز برگ دار (کلم، اسفناج و کلم بروکلی)، گوجه فرنگی، فلفل دلمه ای قرمز، انبه، روغن های ماهی، شیر، تخم مرغ، خوراکی های غنی شده، هویج و کدو تنبل می توانید دریافت کنید.
5. ویتامین B9
هنگامی که میزان ویتامین B9 یا فولیک اسید در بدن کم می شود، پوست تیره می شود. فولیک اسید در بدن به حفظ سوخت و ساز و تولید انرژی کمک کرده و حتی برای افزایش تعداد سلول های قرمز خون هم مفید است.
تیرگی پوست در نتیجه کم شدن میزان ویتامین B9 در بدن باعث خستگی مفرط و سر درد می شود زیرا بدن نمی تواند به اکسیژن مورد نظر خود برای انجام وظایف خود دسترسی داشته باشد.
این ویتامین در منابع غذایی زیادی یافت می شود از جمله سبزیجات برگ دار تیره (اسفناج، کاهو، مارچوبه، کلم بروکلی و کلم غنچه ای)، لوبیا، بادام زمینی، تخمه آفتاب گردان، میوه های تازه، غلات کامل، جگر، خوراکی های دریایی و تخم مرغ.
تیرگی پوست چه دلایل دیگری می تواند داشته باشد؟
در قسمت بالا بررسی کردیم که کمبود چه ویتامینی باعث تیرگی پوست میشود، اما تیرگی پوست تنها به خاطر کمبود ویتامین نیست، دلایل دیگری نیز دارد:
1. درماتیت آتوپیک یا اگزما
در نتیجه ابتلا به درماتیت آتوپیک، رنگ پوست تیره شده و پوست خشک می شود. این عارضه نوعی اختلال پوستی التهابی است که باعث آزار و قرمز شدن پوست می شود.
2. عدم وجود تعادل میان هورمون ها
یکی از بهترین علائمی که نشان می دهد میان هورمون های موجود در بدن تعادل وجود ندارد، بروز لکه های تیره بر روی پوست است. عدم تعادل میان هورمون ها در دوران بارداری باعث بروز لینا نیگرا می شود؛ لینا نیگرا به خط تیره ایجاد شده بر روی شکم گفته می شود.
3. بیماری ادیسون
تیره شدن پوست یک علامت کلاسیک ناشی از ابتلا به بیماری ادیسون است. بیماری ادیسون به نوعی اختلال در غدد درون ریز گفته می شود که در نتیجه آن، این غدد قادر به تولید هورمون استروئیدی نمی باشند.
4. سندرم کوشینگ
هنگامی که میزان هورمون کورتیزول در بدن انسان طبیعی نباشد، فرد به سندرم کوشینگ مبتلا می شود. یکی از علائم ناشی از ابتلا به این سندرم، تیره شدن پوست یا هایپرپیگمنتیشن می باشد.
در این مقاله به صورت کامل به پاسخ سوال کمبود چه ویتامینی باعث تیرگی پوست میشود پرداختیم و همچنین ذکر کردیم که چه دلایل دیگری میتواند در بروز این عارضه نقش داشته باشد. اگر سوالی داشتید در قسمت نظرات از ما بپرسید…






سلام من حدود ۳ سال هر روز صبح ناشتا یک حبه سیر با دو لیوان آب خوردم کمی بعد متوجه حالت کبودی روی هر دو ساعد دستم شدم و بلافاصله خوردن سیر ناشتارو قطع کردم الان حدود یکساله که هنوز کبودی روی ساعدهام کم نشده بنظر شما چکار کنم ۵۸ ساله هستم
باید توسط پزشک دقیق بررسی و آزمایشات لازم درخواست شود تا علت مشخص گردد