عفونت ادراری از جمله بیماری های جدی، اما شایع، محسوب می شوند که سالانه میلیون ها نفر به آن ها مبتلا می شوند. خانم ها بیشتر از آقایان در معرض ابتلا به این نوع عفونت ها قرار دارند.

چه عواملی باعث بروز عفونت ادراری می شوند؟

ادرار طبیعی تمیز است و حاوی مایعات، نمک و محصولات زائد میباشد. هیچ گونه باکتری، ویروس و قارچ نیز در آن وجود ندارد. ریز جاندارها، معمولا باکتری ها، از مجرای گوارش وارد قسمت باز مجرای پیشاب می شوند و شروع به تکثیر شدن می کنند؛ در نتیجه فرد به عفونت مبتلا می شود.

مجرای پیشاب به لوله ای باریک گفته می شود که ادرار را از مثانه به سمت خارج از بدن حمل می کند.

باکتری اشریشیا کلی، عامل ابتلا به اکثر عفونت ها است. این باکتری به طور طبیعی در روده بزرگ زندگی می کند.

عفونت های مجرای ادراری به چند دسته تقسیم می شوند؟

عفونت ادراری چیست؟

این نوع عفونت قسمت های مختلفی از مجرای ادراری را درگیر می کند و باعث بروز عفونت های مختلف، از جمله موارد زیر، می شود:

  • مجرای پیشاب. عفونت مجرای پیشاب.
  • التهاب مثانه. نوعی عفونت باکتریایی که اغلب از سمت مجرای پیشاب به سمت بالا حرکت می کند.
  • پیلونفریت. به عفونت کلیه گفته می شود که معمولا نتیجه گسترش عفونت یا مسدود شدن مجرای ادراری می باشد. زمانی که مجرای ادراری مسدود شود، ادرار به سمت کلیه ها و میزنای برمی گردد.
  • آبسه. زمانی که چرک در مجرای ادراری جمع شود، فرد دچار آبسه می شود.

علائم عفونت ادراری

عفونت در هر انسان با علائم مختلفی همراه است اما علائم ناشی از عفونت ادراری عبارت اند از:

  • تکرر ادرار؛
  • احساس درد و سوزش در هنگام دفع ادرار؛
  • تب؛
  • کدر یا قرمز رنگ شدن ادرار {احتمال وجود خون در ادرار وجود دارد}؛
  • حتی زمانی که مثانه تخلیه نمی شود نیز درد دارید؛
  • خستگی مفرط؛
  • احساس درد در قسمت کمر یا دو طرف بدن و دنده ها؛
  • حالت تهوع و یا استفراغ؛
  • احساس می کنید که مثانه پر شده اما این گونه نیست؛
  • خانم ها در قسمت بالای استخوان لگن احساس ناراحتی می کنند.

علائم و نشانه های این عارضه ممکن است با دیگر بیماری ها مشابه باشد؛ از این رو، حتما باید با پزشک مشورت کنید.

چگونه می توان عفونت مجرای ادراری را تشخیص داد؟

زمانی که برای تشخیص عفونت ادراری به پزشک مراجعه می کنید، وی علاوه بر بررسی سابقه پزشکی و معاینه بدنی، آزمایش های زیر را نیز تجویز می کند:

  • آزمایش آنالیز ادرار. در این آزمایش، ادرار در آزمایشگاه بررسی می شود تا وجود هر گونه سلول و ماده شیمیایی اعم از سلول های قرمز خون، سلول های سفید خون، عفونت یا پروتئین اضافه مشخص شود.
  • پیلوگرام درون وریدی (IVP). در این آزمایش، یک ماده رنگی به داخل رگ ها تزریق می شود تا وجود تومور، اختلال، سنگ کلیه یا دیگر مسدودشدگی ها شناسایی شده و جریان خون کلیه بررسی شود. پیلوگرام درون وریدی یک آزمایش اشعه ایکس از کلیه، میزنای و مثانه است.
  • سیستوسکوپی (با نام cystourethroscopy نیز شناخته می شود). در این آزمایش یک وسیله وارد میزنای می شود تا مجرای ادراری و مثانه را معاینه کرده و وجود هر نوع اختلال یا مسدود شدگی، مانند تومور یا سنگ، را تشخیص دهد.
  • آزمایش فراصوت کلیه ای. نوعی آزمایش غیرتهاجمی محسوب می شود. در آزمایش فراصوت کلیه ای یک مبدل وارد کلیه شده و امواجی تولید می شود و در نهایت تصویر این قسمت در صفحه نمایش دیده می شود. با کمک این آزمایش می توان اندازه و حالت کلیه را شناسایی کرد و وجود هر نوع توده، سنگ کلیه، کیست، اختلال یا دیگر مسدود شدگی ها را تشخیص داد.

روش های درمان عفونت ادراری

درمان عفونت ادراری

پزشک با توجه به موارد زیر یک راه درمان برای عفونت مجرای ادراری انتخاب می کند:

  • سن بیماری، وضعیت سلامت عمومی و تاریخچه پزشکی؛
  • میزان گسترش بیماری؛
  • تحمل بیمار در مصرف بعضی از داروها یا انجام شیوه های درمانی؛
  • انتظاراتی که از بیماری می رود؛
  • نظر یا ترجیح خود بیمار.

راهکارهایی که برای درمان وجود دارند عبارت اند از:

  • مصرف داروهای آنتی بیوتیک؛
  • مصرف دیگر داروها و یا استفاده از پد گرم کننده برای تسکین درد؛

ایجاد تغییرات در سبک زندگی از جمله موارد زیر:

  • مصرف فراوان مایعات برای از بین بردن باکتری های مجرای ادراری؛
  • پیشگیری از مصرف قهوه، مشروبات الکلی و خوراکی های ادویه دار؛
  • ترک سیگار.

بهترین دارو برای عفونت ادراری در زنان و مردان

بهترین دارو برای عفونت ادراری در زنان و مردان بسته به نوع میکروارگانیسم و حساسیت و مقاوت عفونت ، توسط پزشک پیشنهاد میشود. بهترین آنتی بیوتیک برای عفونت ادراری عبارت اند از:

لووفلوکساسین: به صورت قرص 500 در بازار موجود است که برای انواع عفونت ها تجویز می شود.

سیپروفلوکساسین: برای درمان عفونت های میکروبی تجویز می شود

نیتروفورانتوئین: برای درمان عفونت مجاری ادراری تجویز می شود

جنتامایسین: به صورت آمپول تجویز و با عفونت مبارزه می کند

آزیترومایسین: برای درمان عفونت و از بین بردن باکتری تجویز و مصرف می شود

نالیدیکسیک اسید: برای درمان عفونت ادراری تجویز می شود.

توجه: قبل از مصرف حتما با پزشک صحبت کنید.

چگونه جلوی ابتلا به عفونت های مجرای ادراری را بگیریم؟

به منظور کاهش خطر احتمال ابتلا به عفونت ادراری باید کارهای زیر را انجام دهید:

  • هر روز مایعات مصرف کنید.
  • آب قره قاط بخورید زیرا ویتامین C فراوانی در آن وجود دارد و با اسیدی کردن ادرار، مانع از رشد بعضی از باکتری ها می شود. مصرف مکمل های حاوی ویتامین C نیز تاثیرات مشابه دارد.
  • هر وقت که احساس کردید مثانه پر شده است، به سرویس بهداشتی بروید.
  • برای پیشگیری از ورود باکتری های مقعد به واژن یا مجرای پیشاب، همیشه ابتدا واژن و سپس مقعد را بشویید.
  • به جای حمام کردن، دوش بگیرید.
  • قبل و بعد از برقراری رابطه جنسی ناحیه تناسلی را به خوبی بشویید.
  • نیازی به حمام واژن و استفاده از اسپری های بهداشتی زنانه نیست.
  • با مصرف دوزهای کم داروهای آنتی بیوتیک می توان عفونت هایی که برمی گردند را درمان کرد.

توصیه می شود که سئوالات و نگرانی های خود را با پزشک در میان بگذارید.

پاسخ های کارشناسان به سوالات خوانندگان

پاسخ های کارشناسان به سوالات عفونت ادراری

1- چه عواملی باعث ایجاد عفونت دستگاه ادراری در زنان می شود؟

UTI به دلیل ورود باکتری های روده و مقعد به مجرای ادراری ایجاد می شود. باکتری اشریشیا کلی یکی از باکتری های عفونت زایی است که در دستگاه گوارش وجود دارد. از طرف دیگر بعضی از میکروب ها مانند: کلامیدیا و مایکوپلاسما نیز وجود دارند که از راه تماس جنسی از فرد بیمار به دیگران منتقل شده و می توانند در فرد میزبان باعث ایجاد مشکل در دستگاه ادراری شوند.

2- عفونت ادراری تا چه اندازه رایج است؟

هر ساله در کشور بیشتر از هشت میلیون زن به این بیماری مبتلا می شوند. بعضی از زنان حداقل یک بار در سال و برخی دیگر هر 4 یا 5 سال یکبار این بیماری را تجربه می‌کنند.

3- علائم بیماری عفونت مجاری ادراری چیست؟

عفونت ادراری علائم زیادی دارد. چند نمونه از این علائم عبارتند از :

  • احساس درد یا سوزش هنگام دفع ادرار؛
  • ضرورت توالت کردن حتی در صورت خالی بودن مثانه؛
  • ادرار همراه با خون یا کف دار با بوی غیر طبیعی ؛
  • احساس درد، دل‌پیچه یا فشار در قسمت پایین شکم؛
  • تب پایین یا بالا همراه با عفونت کلیوی ؛
  • احساس ضعف و بی حالی در کل بدن.

اگر در ادرارتان خون مشاهده کردید، هر چه سریع تر با پزشک خود تماس بگیرید. این عفونت می تواند مثانه، مجرای ادراری، حالب و کلیه‌ها را در بر بگیرد.

4- علائم عفونت مثانه چیست؟

علائم و نشانه های عفونت مثانه مانند UTI است؛ چرا که مثانه یکی از اعضای دستگاه اداری می‌باشد.

5- در صورت ابتلا به این بیماری چه چیزهایی را نباید مصرف کنیم؟

قند غذای اصلی میکروب هاست. بنابراین برای درمان سریع تر بهتر است قند و شیرینی را تا حد ممکن از رژیم غذاییتان حذف کنید. غذاهای زیر سرشار از قند هستند :

  • آب میوه های شیرین؛
  • دسرها، بستنی ها، کلوچه ها و یا هر نوع شیرینی که در درست کردن آن ها از شکر استفاده شده؛
  • غذاهای حاوی کافئین مانند چای و قهوه.

6- زنان به چه دلایلی به عفونت ادراری مبتلا می‌شوند؟

چند نمونه از دلایل ابتلای خانم ها به عفونت اداری به شرح زیر است:

  • نزدیکی جنسی؛
  • نگه داشتن طولانی مدت ادرار؛
  • استفاده از روش های جلوگیری از بارداری که به دستگاه ادراری فشار وارد می کنند (مانند دیافراگم)؛
  • بارداری؛
  • دیابت؛
  • کم شدن میزان استروژن بدن بعد از یائسگی؛
  • تحلیل رفتن بافت های واژن در دوران یائسگی؛ (که باعث خشک شدن و التهاب واژن می شود)
  • پاک کردن مدفوع از پشت به جلو که باعث انتقال باکتری های روده به دستگاه ادراری می شود.

7- چه زمانی این عفونت باعث عفونت کلیه می‌شود ؟

علائم بیماری عفونت ادراری چیست؟

زمانی که عفونت از مجاری ادراری به سمت کلیه برود، می تواند کلیه ها را نیز عفونی کند. به عفونت کلیوی« پیلونفریت» می گویند. اگر این مشکل را درمان نکنید، پس از مدتی کلیه ها را در بر می‌گیرد. یکی از علائم رایج عفونت کلیه، تب و درد در ناحیه کمر است.

8- چقدر طول می کشد تا عفونت ادراری به طور کامل درمان شود؟

زنان با مصرف آنتی بیوتیک بین 3 تا 5 روز و مردان بین 7 تا 14 روز به طور کامل درمان می شوند. استفاده از داروهای خانگی و مصرف آب به مقدار لازم به درمان این عفونت کمک می کند. اگر بنا به هر دلیلی این عفونت را درمان نکنید ؛عواقب دردناکی در پی خواهد داشت! بهتر است هر چه سریع تر درمان آن را شروع کنید تا راحت تر و با هزینه کمتر از شر آن خلاص شوید.

9- آیا یکی از دلایل UTI، پوشیدن لباس زیر و شلوار های تنگ است؟

پوشیدن لباس زیر و شلوارهای تنگ باعث می شود رطوبت دستگاه تناسلی شما به راحتی از بین نرود و همین محیط مناسبی برای رشد باکتری ها به وجود بیاید. از این رو ،پزشکان توصیه می کنند که شلوارهای گشاد و لباس زیر پنبه ای بپوشید. بهتر است در زمانی که مبتلا به UTI هستید، هر روز لباس زیرتان را عوض کرده و آن را در آب جوش انداخته و سپس بشویید.

10- آیا مصرف نوشیدنی های گازدار می تواند باعث ایجاد عفونت ادراری شود؟

بله می تواند! اکثر نوشیدنی های گازدار حاوی قند، کافئین یا شیرین کننده های مصنوعی هستند و همه این مواد دستگاه ادراری و مثانه را تحریک کرده و با انقباض آن باعث ایجاد عفونت می شوند.

11- چه قرصی برای عفونت ادراری خوبه؟

لووفلوکساسین، سیپروفلوکساسین،آزیترومایسین