مقاله ای که به تازگی منتشر شده است، نشان می دهد که کمبود خواب باعث می شود تا مغز نتواند خاطرات ناخوشایند و افکار ناراحت کننده قدیمی را سرکوب کند.
به همین خاطر است که مدام این خاطرات از ذهن مان بیرون نمی روند.
کمبود خواب و عدم سرکوب خاطرات ناخوشایند؛ پیش زمینه
زمانی گفته می شود فرد دچار کمبود خواب یا بی خوابی شده است که یا خواب باکیفیت نداشته باشد یا به اندازه کافی نخوابد.
البته فرد باید حدود چند هفته تا چند ماه نتواند راحت بخوابد یا شب ها چندین بار از خواب بیدار شود تا با قطعیت گفته شود دچار این مشکل است.
معمولا دلایل زیادی برای بی خوابی وجود دارد؛ مثل بالا رفتن سن، مصرف بعضی از داروهای خاص، استرس، اضطراب، افسردگی، خوردن قهوه و کافئین قبل از خواب و حتی ابتلا به بعضی از بیماری ها.
افرادی که شب ها نمی توانند راحت بخوابند، اغلب دچار اشتهای کاذب شده و حتی ممکن است به دیابت نوع دو هم مبتلا شوند.

درباره مطالعه
محققان با انجام این مطالعه قصد داشتند نقش مغز در سرکوب افکار ناراحت کننده و خاطرات ناخوشایند گذشته را بررسی کنند.
به همین خاطر هم اسکن های مغزی مربوط به 85 بزرگسال سالم را بررسی کرده تا فعالیت مغزشان را زیر نظر بگیرند. نیمی از شرکت کنندگان اصلا مشکل خواب نداشتند. اما گروه دوم تمام مدت شب را بیدار بودند.
چندین عکس به آن ها نشان داده شد؛ مثل عکس تصادف خودرو یا دعوای میان دو نفر. سپس این سوال از آن ها پرسیده شد: این عکس شما را یاد خاطره ای می اندازد یا نه؟ یا این خاطره را به یاد آورده یا صحنه اتفاق را به کلی فراموش کنید.
یافته های مطالعه
به گفته یکی از محققان، “درست است که گاهی اوقات خاطرات ناخوشایند گذشته یادآوری می شوند اما باید بگوییم که مغز قابلیت سرکوب این افکار را دارد؛ اما مشروط به این که خواب کافی داشته باشیم و مغز در سلامت کامل به سر ببرد.”
نتایج به دست آمده از این مطالعه ثابت می کند که وقتی دچار کمبود خواب می شویم، قشر پیش پیشانی مغز نمی تواند خاطرات ناخوشایند و ناراحت کننده ای که از گذشته داریم را سرکوب کند.
در مقایسه با افرادی که تمام شب را بیدار مانده بودند، افرادی موفق به سرکوب صحنه های ناراحت کننده عکس ها شده بودند که فعالیت قشر پیش پیشانی مغزشان – بخشی از مغز که مسئول کنترل افکار، کارها و احساسات است – بیشتر بود.
حتی جالب است که فعالیت هیپوکامپوس مغز افرادی که خوب خوابیده بودند هم کمتر شده بود. هیپوکامپوس در یادآوری خاطرات نقش پررنگی دارد.
به گفته محققان، “این یافته ها بسیار ارزشمند و مهم هستند؛ به این خاطر که افرادی که درگیر اضطراب، افسردگی یا اختلال پس از سانحه هستند، همزمان خواب راحتی هم ندارند. حالا که می دانیم مغز از چه مکانیسمی برای سرکوب و محدود کردن افکار و خاطرات منفی استفاده می کند، می توانیم روی پیدا کردن روش های هدفمند برای درمان و رفتار درمانی تمرکز کنیم.”





