تلخی دهان نشان دهنده چه بیماری هاییست و چگونه درمان میشود؟

زمان مطالعه:5 دقیقه
15 سپتامبر 2020
نویسنده :مقدسی
علت تلخی دهان چیست

کاملا طبیعی است که در هنگام خوردن مواد غذایی تلخ، مثل: قهوه تلخ یا کاسنی، مزه ای تلخ در دهان خود احساس کنید؛ اما اگر این مزه تلخ به صورت مزمن درآید و ربطی به چیزهایی که می خورید نداشته باشد، طبیعی نیست و نشان از یک بیماری جدی است.

تلخی دهان میتواند از سندرم سوزش دهان، خشکی دهان، بارداری، بیماری ها و عفونت ها، رفلاکس اسید معده و عوارض برخی دارو باشد.

علت تلخی دهان چیست؟

اغلب اوقات تلخ شدن دهان گویای مشکلی جدی نیست؛ اما می تواند بر زندگی روزانه و رژیم غذایی تان تاثیر بگذارد. دلایل تلخی دهان:

سندرم سوزش دهان

همان طور که از نام آن مشخص است، این سندرم باعث احساس سوزش یا سوختگی دهان می شود که بسیار دردناک است. این علائم ممکن است فقط در یک قسمت یا در تمام دهان احساس شود و احساس خشکی دهان و مزه تلخ یا فلز مانندی به فرد القا کند.

سندرم سوزش دهان

این سندرم در میان زنان و مردان، بیشتر در زنانی که در حال ورود به دوره یائسگی و بعد از آن هستند، دیده می شود.

حتما بخوانید: علت بوی بد دهان چیست ؟ چگونه درمان می شود؟

گاهی اوقات هیچ دلیل مشخصی برای سوزش دهان وجود ندارد. پزشکان احتمال می دهند که دلیل آن آسیب دیدن اعصاب درون دهان باشد. همین طور ممکن است به مشکلات اساسی یا درمان یک سری از بیماری ها، مثل: دیابت ملیتوس، مربوط شود.

بارداری

از آن جایی که هورمون استروژن در طول دوران بارداری کم و زیاد می شود، باعث تلخی دهان می شود. این مزه پس از زایمان یا گذشت مدت زمانی از بارداری، برطرف می گردد.

خشکی دهان

زمانی که تولید بزاق دهان کم یا در ساختار آن تغییری ایجاد شود، فرد دچار خشکی دهان یا «زروستومریا» می شود.

دلایل کم شدن بزاق دهان عبارت است از:

  • افزایش سن؛
  • مصرف داروهای خاص؛
  • بیماری خود ایمنی، مثل: سندرم سوگرن که باعث خشکی بیش از حد دهان و چشم ها می شود؛
  • استعمال تنباکو.

اگر بزاق به درستی تولید نشود، مزه دهان تغییر می کند. به طور مثال، ممکن است مزه ها در دهان تلخ تر یا کمی بی نمک شوند.

علاوه بر این، با کم شدن بزاق دهان، عمل بلع یا صبحت کردن هم سخت می شود. این افراد بیشتر از دیگران به عفونت های لثه و پوسیدگی دهان مبتلا می شوند.

رفلاکس اسید معده

رفلاکس اسید معده که با نام GERD هم شناخته می شود، زمانی رخ می دهد که اسفنکتر پایینی مری ضعیف شده و به خوراکی و اسیده معده اجازه دهد تا از شکم حرکت کرده و وارد مری و دهان شود.

رفلاکس اسید معده

اسفنکتر پایینی مری نوعی ماهیچه در پایین مری است. مری لوله ای است که مواد خوراکی را از دهان به شکم منتقل می کند. به دلیل اینکه، این خوراکی حاوی آنزیم ها و اسید گوارشی است، باعث تلخی دهان می شود.

حتما بخوانید: علت زخم دهان و اطراف لب چیست ؟ روش های سریع درمان در خانه

علائم دیگر رفلاکس اسید معده شامل موارد زیر می باشد:

دارو و مکمل ها

به محض این که داروهای خاص جذب بدن شوند، ذرات باقی مانده از دارو در بزاق دفع می شود. علاوه بر این، اگر دارو یا مکمل، مزه ای تلخ یا فلزی داشته باشد، باعث تلخی و تندی دهان می شود.

دلایل اصلی مشکل عبارت اند از:

  • آنتی بیوتک تتراسایکلین؛
  • لیتیوم که برای درمان اختلال های روان پزشکی مصرف می شود؛
  • سری خاص داروهای قلبی؛
  • ویتامین ها و مکمل هایی که حاوی زینک، کروم یا مس باشند.

بیماری و عفونت ها

زمانی که سرما می خورید، سینوس هایتان عفونت می کند یا به علت ابتلا به بیماری های دیگر، سلول های بدنتان به طور طبیعی نوعی پروتئین برای بهبود التهاب آزاد می کنند.

تصور می شود که این پروتئین بر جوانه های چشایی اثر می گذارد و در هنگام بیماری حساسیت به مزه های تلخ را زیاد می کند.

راه های درمان سرطان

رادیو تراپی و شیمی درمانی باعث آزار جوانه های چشایی می شود و بر موارد زیادی، از جمله: آب، اثر می کند و مزه ای تلخ یا فلز مانندی به آن می دهد.

سندرم دانه های کاج

با وجود اینکه عکس العمل بدن به دانه های کاج، یک نوع آلرژی محسوب نمی شود، 12 تا 48 ساعت بعد از خوردن این دانه ها، بدن بعضی از افراد واکنش نشان می دهد که باعث تلخی دهان یا ایجاد طعم فلز مانند در دهان می شود.

دانشمندان علت اصلی این عارضه را نمی دانند؛ اما احتمال می دهند که به آلاینده ها (هر گونه ماده شیمیایی که در فرآیند کندن پوست دانه ها استفاده می شود) زمینه ژنتیکی یا فاسد شدن روغن آجیل مرتبط باشد.

درمان های خانگی تلخی دهان

با انجام چندین راهکار می توانید در خانه از تلخی دهان پیشگیری کنید یا آن را بهبود ببخشید:

از بین بردن تلخی دهان

  • آب فراوان بنوشید و با جویدن آدامس های فاقد قند سعی کنید تا تولید بزاق تحریک شود.
  • بهداشت دهان خود را رعایت کنید. روزانه دو بار مسواک بزنید، نخ دندان را فراموش نکنید و هر 6 ماه، به دندانپزشک مراجعه کنید.
  • اگر لازم است وزن خود را کم کنید.
  • خوراکی های چرب یا ادویه دار نخورید.
  • تنباکو و مشروبات الکلی را ترک کنید.
  • مقدار کمتری غذا در هر وعده بخورید.
  • گیاه نارون قرمز لغزنده به زیاد شدن تولید موکوس کمک می کند؛ چون این موکوس از مجرای لوله ای شکل «مجرای GI» در برابر آزار ناشی از اسید معده محافظت می کند.
  • اگر دارویی که مصرف می کنید عامل تلخی دهان تان است، از پزشکتان بخواهید تا آن را تغییر دهد.

درمان تلخی دهان

طول درمان تلخی دهان به عاملی بستگی دارد که باعث این عارضه شده است. زمانی که به پزشک مراجعه می کنید ابتدا درباره علائم، سابقه پزشکی و داروهایی که مصرف می کنید، سؤال می پرسد. احتمالا پزشک انجام آزمایش را هم تجویز می کند تا شرایط اصلی، مثل دیابت ملیتوس را هم بررسی کند.

حتما بخوانید: سرطان دهان – همه چیز درباره علائم، مراحل، علت ها و راه های درمانی

با توجه به علت اصلی بیماری یا دلایل دیگری که باعث تلخی دهان شده اند، درمان متفاوت است؛ مثلا: اگر رفلاکس اسید معده باعث ایجاد این مزه شده است، پزشک داروهای آنتی اسید یا بدون نسخه تجویز می کند تا این عارضه را برطرف سازد.

اگر تلخی دهان به علت دیابت ملیتوس باشد، پزشک دارویی مثل متفورمین (گلوکوفاژ) را تجویز می کند. این قرص میزان قند تولید شده توسط کبد را کم می کند. در صورتی که دارو مصرفی تان باعث تلخی دهان شده است، پزشکتان ممکن است دارو دیگری جایگزین آن کند.

تلخی دهان خطرناک است

همین طور احتمال دارد که پزشکتان، شما را به متخصصین زیر ارجاع دهد:

  • دندان پزشک: در صورتی که مشکل به دندان ها مربوط شود.
  • متخصص غدد درون ریز: اگر مشکل دیابت ملیتوس باشد.
  • روماتولوژیست: اگر تصور شود که سندرم سوگرن دارید.
خلاصه مطلب

اینکه مزه ای تلخ در دهان خود احساس کنید، بدون اینکه چیز تلخی خورده باشید، قطعا مشکلی رایج در میان است که بیشتر دلایل ایجاد آن را می توان درمان کرد.

به محض این که علت این مزه مشخص و درمان آغاز شود، در بیشتر موارد، غدد چشایی بدون این که عوارض جانبی ای بر بدن بگذارند، به حالت اولیه شان باز می گردند.

منبع: healthline

مقدسی

مقدسی

کمیل مقدسی ، مدیر و موسس وب سایت دکتر چک . در دکترچک تمام تلاش تیم مدیریت ، متخصصین حوزه پزشکی و مترجمان این سایت ارائه بهترین مطالب و مقالات علمی و پزشکی از بهترین و بروزترین منابع جهان برای ایرانیان عزیز می باشد .

نظرات کاربرانبدون دیدگاه

افزودن نظر